HOME· NIEUWS· ARTIKELEN· ACTIVITEITEN· FORUM· LINKS· OVER PVP
Artikelen | 29 oktober 2002
Preken van vlees en bloed

Door: Remmelt Meijer

  .

Hoe dichtbij mag een preek komen? Wat vinden we een goede preek? Gesprekken daarover kennen een sterke persoonlijke kleur. Meningen verschillen. Of is het een kwestie van smaak?

.

Van Augustinus wordt gezegd dat hij zittend op een stoel preekte en dat de hoorders zich nogal lieten horen met uitroepen van instemming of juist niet... Intussen is de 'preekstoel' hoger geworden en misschien vinden we dat wel zo veilig. Het 'amen' na de preek is meer theorie dan concreet. Typerend?

.

Een (ver)vreemde wandeling

.

Vragen rond onze omgang met God en het leven vanuit die omgang raken de kern.

.

Juist die wandeling met God mag iets helder maken over wat je mag verwachten van preken. Tijdens de wandeling zullen we vooral veel luisteren. Maar geen wandeling zonder gesprek. En het luisteren mag geen onderbreking worden van de wandeling zelf. Niemand zal dat zo bedoelen, toch bekruipt mij dit gevoel nogal eens rond de preek.

.

Woorden lijken soms een meter hoger te zweven dan waar uw en mijn leven zich afspeelt. En we verzetten ons als die afstand kleiner wordt. Het beeld tijdens mijn levenswandeling wisselt per dag. En niets valt buiten het beeld van een wandeling met God.

.

Toch hebben we allemaal van tijd tot tijd last van een soort afstandelijkheid als het gaat om de kern van onze wandeling: de sprekende Heer. Mag zijn woord werkelijk mee op de wandeling?

.

Terecht dat er gezamenlijke bezinning is rond preken. Als ik het nu gewoon praktisch mag houden: is het ten onrechte als ik vervreemding ervaar? Vervreemding tussen horen naar preken en de begane grond van ons leven?

.

Omwenteling?

.

Is het echt zo'n omwenteling als we de preektstoel zouden afschaffen en de predikant naar 'beneden' zouden laten komen? Belangrijker: wat als ditzelfde met de inhoud van de preek gebeurt? Ik kan me niet voorstellen dat dit een omwenteling  zou zijn... Indien wel, zegt dat meer van ons, dan van de bijbel.

.

Centraal staat in ons geloof en in elke preek namelijk een heel andere omwenteling. Dat God zijn Zoon naar deze wereld stuurde. In vijf woorden is alles gezegd: het Woord is vlees geworden.

.

Wat al bijna tweeduizend jaar staat  te lezen in  Johannes 1,14 slaat alles. Waar de andere evangelisten veel woorden wijden aan de geboorte van Jezus gebruikt Johannes er slechts vijf. Zo bijzonder? Ja nogal. Een totale verandering. Wij praten vandaag over 'communicatie'. Oké, maar hoe communiceert God zelf eigenlijk: het Woord is vlees geworden?!

.

God komt naar beneden

.

Woord: daar zit alles in van Gods kracht en eeuwigheid. God sprak en het was er... Sterren kregen een plek, de aarde een bestaan: door het Woord. Hier voel ik me klein worden.

.

Kortsluiting binnen één zin: datzelfde Woord wordt vlees. Hoe is dit mogelijk? Vlees is alles wat kwetsbaar is, besmet met zonde en tekort. Beperktheid van je eigen kleine persoontje. Ziekte, koppigheid, kortzichtigheid, kortweg: vlees.

.

Grotere tegenstelling is niet denkbaar. Een kloof gaapt. Toch: het Woord is vlees geworden. God wordt mens. In Jezus Christus. Terwijl ik nog naar boven sta te kijken wordt ik op de schouder getikt: God is al naar beneden gekomen. Ik kijk recht in zijn ogen: Jezus in eigen Persoon. Staat naast me.

.

Tussen twee werelden

.

Met die woorden typeerde de Engelse prediker John Stott ooit de prediking. Als predikant sta je tussen de wereld van de bijbel, de tekst - en onze eigen belevingswereld. Die spanning is herkenbaar. Het antwoord om hier mee om te gaan voor predikanten en kerkgangers is: begin bij Jezus Christus zelf.

.

Iemand met een geweldige preekvisie: Paulus. Iemand die ook durfde samenvatten waar het om draait: Jezus Christus en die gekruisigd (1 Kor.2,2). Tot op vandaag iets om bloedserieus te nemen.

.

Ik bedoel: kunnen we dit werkelijk accepteren? Gods weg, Gods manier in Jezus? Met alle impact die dit heeft! Het Woord is vlees geworden. Juist om dat Woord draait het. Dat wil verkondigd worden. Preken in de naam van Jezus. Dat raakt aan alle kanten ons bestaan.

.

Banaal?

.

Ongemerkt kun je blijven denken en spreken in termen van hoger en lager. Sommigen gaat het zo maar te ver als preken voorbeelden geven. Als herkenning een wezenlijke rol speelt. Valkuilen zullen er blijven, maar de vraag is nu even: hebben we samen in de gaten hoe ver God is gegaan?

.

Het Woord is vlees geworden: dat betekende het einde van een communicatie via het sacrale. Heilige plaatsen, handelingen en voorwerpen verloren hun waarde. Want Jezus stond daar. Op sandalen. Etend en drinkend. Intens in gesprek met een prostitueé of geflipte belastingontvanger. Afstand viel weg. Kan dit ooit te banaal worden?

.

Vertaalslag

.

De naam van Jezus Christus betekent niet minder dan het einde van elke vorm van sacralisering. Van denken in hoger en lager. Elke abstractie doet afbreuk aan de werkelijkheid waar het God om te doen is in zijn Zoon.

.

Je kunt een kerkdienst beleven als een geweldig panorama. Je wordt uitgetild boven het dagelijkse. 't Wordt als een lift naar de 11e verdieping. De voorganger toont het geweldige vergezicht. Ieder houdt de adem in. Daarna dalen we af en bij de deur van de kerk ontdekken we onwennig dat we weer op de begane grond zijn. Knipperend met je ogen begeef je je weer in het platte leven.

.

Als zoiets gebeurt kan het honderd keer indrukwekkend zijn, maar het staat wel haaks op de kern van het evangelie. Onder ons is merkbaar hoezeer we moeite hebben met de 'vertaalslag' van ons geloof naar het dagelijkse leven. Als ook de preek in die moeite struikelt blijft er weinig perspectief voor de toekomst over.

.

Het mooie is dat je juist hier de kracht van Gods Woord mag gaan ontdekken. Voor oud en jong herkenbaar.

.

Jezus-prediking

.

Ik beweer niet dat dit gemakkelijk is of probleemloos. Ik geloof wel dat Jezus zelf het antwoord is bij vragen rond de vraag naar goede preken. Niet bepaald op een theoretische wijze. Dit is existentieel. Dit zegt alles over relevantie.

.

God mikte in het centrum van de geschiedenis niet op onze hogere gevoelens. God had niet onze hogere gedachten op het oog. In Jezus had God raak. In de roos geschoten: het Woord is vlees geworden. Het is de roos van vlees en bloed.

.

Hier komt Jezus binnen, deelt mijn leven, doortrekt alles, verandert het en vult het: met Zichzelf.

.

Wie is Jezus voor ons? Dat is de eigenlijke vraag. Een woord gesproken in zijn Naam kan geen siervuurpijl zijn. We kijken omhoog en roepen 'ooh' en 'aahh'. De  pijl van het vleesgeworden Woord is niet omhoog, maar naar beneden gericht. Op onszelf. Daar wil Jezus zelf landen. God heeft raak. Zover moet je zien te komen met een preek. Zover moet je als hoorder komen voordat je de kerkbank weer verlaat. Met minder neemt God geen genoegen.

.

Menselijk

.

Komt hier nou de mens centraal te staan? Dat zou gelijk het failliet zijn van de preek. Dat klopt.

.

Maar de spil is niet mějn mens-zijn op zich. Maar mijn leven waarin Jezus binnenkomt. Spil is zějn menswording. Wat dat betekent voor mijn leven, denken, praten, werken, enz.

.

God zelf heeft de tegenstelling tussen Hem en ons opgeheven. Maar op slechts één manier: in Jezus. Vervolgens versmelt elke argwaan en prik je door valse dillemma's heen. Als Christus werkelijk het centrum is krijgen we preken van vlees en bloed.

.

Vlees van mijn vlees... Onze herkenning overtreft die van Adam bij de aanblik van Eva. Wij zien Jezus. Dan gebeurt het.

.

In alle eerbied bedoeld: Het Woord is vleesgeworden. Nu wij nog.

.

 

.

 

Bron: De Reformatie

»
Spirituele Christologie
»
Application Without Moralism
»
Paradoxen van evangelisch preken
»
Christocentrische prediking
»
De preek als Stem van Christus
»
De crisis der echtheid
»
How Does Unction Function?
»
Wat is ‘expository preaching’?
»
De kerk moet nu spreken
»
Preken moeten over het leven gaan
»
A Primer on Preaching like Jesus
»
Only Human
»
Het geheim van de preek
»
How the Text Can Form the Sermon
"Wij prediken Christus, de kracht van God en de wijsheid van God!" (1 Korintiërs 1:24)