HOME· NIEUWS· ARTIKELEN· ACTIVITEITEN· FORUM· LINKS· OVER PVP
Artikelen | 29 september 2003
Beeldend preken: 'dit gaat over mij!'

Door: Tijdelijke auteur

APELDOORN - Het is van betekenis zo beeldend mogelijk te preken, zodat de hoorder het gevoel krijgt: dit gaat over mij! Dit bepleitte universitair hoofddocent preekkunde drs. A. Baars zaterdag op de Schooldag van de Christelijke Gereformeerde Kerken. In zijn lezing 'Passie voor preken' zei hij echter beducht te zijn voor bepaalde vormen van visuele uitbeelding van het evangelie, ter vervanging van het horen van het Woord.

Hoewel het preken steeds meer een negatieve klank heeft, is de centrale plaats van de prediking in de gemeente onopgeefbaar, benadrukte Baars. Het heil mag niet anders verkondigd worden, God heeft het zó gewild, stelde hij. De Heilige Geest gebruikt in het bijzonder de prediking om zondige mensen tot geloof en bekering te brengen.

.

Daarom zijn volgens hem stromingen als de Reformatie en het Engelse puritanisme altijd ,,uitermate beducht'' geweest om het horen van het Woord te vervangen door visuele uitbeelding van het evangelie. We moeten niet wijzer zijn dan God, citeerde hij Zondag 35 van de Heidelbergse Catechismus. Baars: ,,En dat mag in een tijd als de onze die zo sterk doordrenkt is van het visuele - om niet te zeggen: in sommige opzichten zo langzamerhand vergiftigd is door het visuele - best eens een keer met grote nadruk gezegd worden.''

.

Wat de overdracht betreft is daarmee niet alles gezegd, zo bleek later in zijn lezing. De Apeldoornse docent beklemtoonde dat de voorganger - al verkondigend - met de mensen in gesprek moet zijn. Dat is niet een soort ronde-tafelconferentie, haastte hij te zeggen, ,,waarin ieder zijn zegje mag doen en elke bijdrage hetzelfde gewicht heeft''. ,,Maar de prediker mag wel laten zien dat hij er weet van heeft welke dingen er leven bij de mensen, en hij mag die dingen in het licht van het Woord brengen.'' Hij citeerde een oud gemeentelid dat ooit zei: het was of de dominee tijdens de preek met de Bijbel in de hand naast me kwam zitten en me heel persoonlijk de weg naar de Here wees.

.

Dat er beeldend gepreekt dient te worden, heeft volgens Baars niet alleen te maken met de 'beeldcultuur' van vandaag. ,,Maar ook grote predikers uit het verleden hebben het Woord van God doorgaans zeer beeldend verkondigd.'' Hij wees op de beeldende kracht van de taal van George Whitefield en van Spurgeon die er mede de oorzaak van was dat mensen werden meegenomen en wisten: dit gaat over mij.

.

Uitluisteren

.

Als we de uitdrukking 'passie voor preken' goed willen invullen, dan moet er ook een doorleefde gehoorzaamheid aan de tekst zijn, betoogde Baars. ,,Een gepassioneerd prediker is niet in de eerste plaats een gedreven redenaar, maar een ootmoedig luisteraar, een bedelaar die geleerd heeft bij het Woord van God te bidden: 'Spreek, Here, want Uw knecht hoort'.'' Hij dient net zolang naar een bijbeltekst te luisteren totdat de 'muur' tussen de tijd van de Bijbel en onze tijd transparant wordt. Baars: ,,Als we het over de 'nood van de prediking' in onze tijd hebben, zou hier in veel gevallen wel eens een heel belangrijk - en ook schrijnend - stuk van de nood kunnen liggen: is de Schrift in deze preek wel opengegaan? Is de tekst wel echt 'uitgeluisterd'?''

.

Preken is meer dan een betoog over een bepaalde tekst, tekende hij aan. Ze is boodschap van het heil die harten van de hoorders wil raken. De oproep tot bekering én de belofte van de vergeving moeten de twee kernwoorden zijn. Laat de prediker zelf rond de bediening van het Woord veel de omgang met God zoeken in het gebed, riep hij op. ,,Deze week vroeg een student me: wat zou nu het geheim zijn van de preken van de grote calvinistische opwekkingspredikers als Edwards en Whitefield? Want hun preken waren in sommige opzichten niet zo sterk en toch zijn ze voor zoveel mensen tot zegen geweest.'' Het antwoord is volgens Baars dat hun preken - letterlijk - gedrenkt waren in hun gebeden.

.

Eeuwigheidsernst

.

Tijdens de middag verspreidden de Schooldaggangers zich over de Barnabaskerk en de aula van de Theologische Universiteit, waar ook een mini-markt was met (info)kraampjes. In elk van de twee gebouwen reageerden een dominee en een ouderling op de lezing, waarna ook het publiek kon meedoen. In de Barnabaskerk merkte ds. M.J.M. Kievit uit Rotterdam op dat hij van Baars meer nadruk op ,,de eeuwigheidsernst'' had verwacht. ,,Die ernst bepaalt voor mij vooral de 'passie voor het preken'. Er moet wat gebéuren onder de prediking: overtuiging van zonden, erkenning van schuld, bekering tot de levende God en geloof in de Here Jezus.'' Mensen moeten bij Gods rechterstoel gebracht worden, zei hij. In de preek wordt het Koninkrijk of geopend of gesloten: ,,Ik preek alsof ik er zelf toe in staat ben om verloren zondaren van de poort van de hel weg te slepen, en ze bij Christus te brengen.''

.

Ouderling F. Visscher uit Goes zei dat gepassioneerd preken zinloos is ,,als er niet gepassioneerd geluisterd wordt''. Verder benadrukte hij dat iedere predikant het gevaar loopt op den duur eenzijdig te worden. Hij vroeg zich af of een kerkenraad in staat is dit gevaar te onderkennen en er wat aan te doen. Eenzijdige prediking binnen de gemeente wordt naar zijn mening ook in de hand gewerkt als een lokale kansel voor bepaalde predikanten gesloten is.

.

De beduchtheid van Baars voor visuele uitbeelding van het evangelie kon Visscher niet delen: ,,De aversie tegen audiovisuele hulpmiddelen bij de prediking is eerder cultureel dan bijbel-theologisch bepaald.''

Bron: Nederlands Dagblad

»
www.nd.nl
»
Bomans op de kansel
»
Wat ik van een preek verwacht
»
Preken leren van Jezus 1
»
Communication
»
De ketterij van de toepassing
»
Preaching for Revival
»
Weten ze dat je van hen houdt?
»
Connecting through Purpose in Preaching
»
Preken leren van Jezus 4
»
Preken leren van Jezus 3
»
Preken leren van Jezus 2
»
Preken: roepen tot gemeenschap met Christus
»
Verstaat u wat u zegt en hoort?
»
The Power in Preaching
»
Gezocht: Broodpreken
»
Preken van vlees en bloed
»
Spirituele Christologie
»
Application Without Moralism
»
Paradoxen van evangelisch preken
»
Christocentrische prediking
»
De crisis der echtheid
»
De preek als Stem van Christus
»
How Does Unction Function?
»
Wat is ‘expository preaching’?
»
De kerk moet nu spreken
»
Preken moeten over het leven gaan
»
A Primer on Preaching like Jesus
»
Only Human
»
Het geheim van de preek
»
How the Text Can Form the Sermon
"Wij prediken Christus, de kracht van God en de wijsheid van God!" (1 Korintiërs 1:24)